Over Catherine Keller

 

CatherineKellerOp 10 maart geeft Catherine Keller de eerste Vrijzinnige Lezing in de Geertekerk in Utrecht. Het is de bedoeling dat De Vrijzinnige Lezing tweejaarlijks gehouden wordt door een internationaal vooraanstaande theoloog die aan de vrijzinnige theologie een goede impuls kan geven. Catherine Keller is daartoe heel goed in staat.

Keller (1953) is hoogleraar aan Drew University bij New York. Ze heeft een brede achtergrond in de procestheologie, de feministische theologie en ze is vertrouwd met de postmoderne filosofie. Je kunt zeggen dat ze daarmee terreinen bestrijkt die op dit moment voor een vrijzinnige theologie belangrijk zijn.

Keller heeft een paar spannende boeken geschreven waarin ze duidelijk stelling neemt. Ze schreef over de apocalyptiek (het einde van de wereld is een eind van de huidige status quo en dus een nieuw begin). Ze behandelde het thema van de schepping (God heeft alles niet uit niets geschapen. Schepping is daar, waar uit de diepte weer iets nieuws begint). Ze bestudeerde de negatieve theologie (van God weten wij eigenlijk niets. We moeten serieus rekening houden met de mogelijkheid dat een religieus geloof onmogelijk is). Die stellingen zijn belangrijk genoeg, maar ik wil hier vooral de kern van haar theologie naar voren halen, die daaronder ligt.
from-a-broken-web
De feministische theologe Sally MacFague heeft naar voren gebracht dat je de wereld kunt zien als het lichaam van God. In de procestheologie is de gedachte verwoord dat God met het geheel van de wereld meegroeit. God zit daardoor helemaal in de wereld, die zogezegd zijn lichaam is. Je kunt dat ook zo zeggen: wij belichamen God. Wat wij doen en wat we met elkaar doen, raakt aan God.

In onze wereld hangt alles met alles samen. Alles is gerelateerd. Geen mens kan zich losmaken van de wereld en zich daarvan afzonderen. Anders geformuleerd: wij bestaan uit relaties. Wij nemen allerlei invloeden in ons op en door die invloeden bouwen we onszelf op. Wij geven ook allerlei invloeden door aan anderen. Op die manier zijn wij verweven met de hele wereld, waarin God ook verweven is.
on the mystery.jpg
Over God kun je niet zoveel zeggen. God is ‘een naam voor het kostbare leven van allen die daarin verwikkeld zijn’, schrijft Keller. Wij kunnen het geheel van het leven, waarin we zelf verweven zijn, met al zijn verwikkelingen en relaties niet overzien. Daardoor kunnen we ook niet zoveel over God zeggen, die daarin zit. Maar om God geven, betekent dat wij geven om onze wereld en onze onderlinge verhoudingen. Om die verhoudingen gaat het in bevrijdingstheologie, feministische theologie, eco-theologie of postkoloniale theologie.

‘Dat waarvoor God een scheldnaam is, interesseert zich niet voor de vraag of wij wel of niet geloven. Geeft daarom geen donder. Doet niet aan vervloekend gedonder. Wat er toe doet, wat er misschien oneindig toe doet, is wat wij aardbewoners nu gezamenlijk belichamen. Niet wat wij zeggen over God, maar hoe wij God doen.’

Daar hoor ik 10 maart graag meer van!

Prof. dr. Rick Benjamins

Een uitgebreidere samenvatting van Kellers theologie leest u hier (PDF, in Engels):
introduction-catherine-keller

Video’s van Catherine Keller:

[Lezing over trans-feministische theologie (2011):
youtube https://www.youtube.com/watch?v=KnZtSoZ-zYk%5D

Lezing over eco-theologie (2014):

Advertenties